







K’éri juramukwa Gobiernu Estadus Unidus Mexikanuecheri, Secretaría de Educación Públicani jimpo, janhaskapani Conseju jinkuni Premiacióni Nacionali Juventudiri, jupitsekwarhipani artículuechani 1, 2, 3, 5 ka 6, fracción VIII ka últimu párrafu, 7, fracción IV, 8, tsimani ka tanimu párrafuecharhu, 9, 11, 12, 14, 15, 16, 18, 19, fraccioniicha I, II ka VII, 20, fracción II, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 32, 33, 72, 73 ka 76 janhanharhikwarhu énka mítekwarhika Ley Premiosï, Estímulosï ka Recompensasï Civilesïiri
P’IMARHEASÏNTI
Ánchekwarhiriichani Congresu Unióniiri anapuecha; ístu ánchekwarhiriichani congresu entidadesï federativeecharhu ka Asamblea Legistlativa Distritu Federaliicharhu; ístu ts’a énka árhikwarhijka Poder Judicial Federaciónirhu ka poder judicial entidad federativeecharhu; ts’a énkat’u Administración Pública Federalini jinkuniika; juramutiichani énkaksï jaka gobiernu entidadesï federativaechani jinkuni, ístu Distritu Federaliri ka ayuntamientuechani; ístu p’imarhiasïnti juramutiichani jucheeneo anapuechani; ka ístu ánchekwarhiriichani arhikata obreruecha, indígeneecha, campesinuecha, populariicha ka empresarialiicha; ístu ts’a énkat’u jurhentperakweeri ampe ánchekwarhijka arhikata institución educativa; ts’a énka ánchekwarhijka Institucionicha ka Asociacioniicha Servicio Socialirhu; Colegioechani ka asociacioniicha énka jurhentperiicha útsekwarhijka; Institucionicha ts’a énka jarhuatajka yámentu sapirhatiichani ixo méxiku anapu, ka ístu p’imarhiasïnti yámentu kw’iripuni parakaksï antaperhakweraka ka eranharhiaka japarini Conseju Premiacioniri tumpiichani ka marikwechani énkaksï antaaka antaperatani arhikata “Premiu Nacionali de la Juventud edición Bicentenariu”, ísï jawati arini antaperata:
Ísï jupitsekwarhiati antaperata
Ma wéenani ampe: antaperata Premio Nacionali Juventudiri edición Bicentenariu (exepani antaperatani) intsïnaati tumpiichani ka marikweechani ts’a énka jatiriwaka tempini tsimani wéxurhini ka ma ekwatse ka yúmu t’ámu wéxurhini jamera, janhanharhiatiksï ts’eeri ánchikwarhitani ka jurhenkwarhikweechani eratsent’apanksï ima énka ánchekwarhita sésï marhuakwajka yámentu tumpiichani ka marikweechani ka ístu ireteechani.
Tsimani jásï arhukurhiati antaperata:
P’iwatiksï antaperatani tumpiicha ka marikweecha t’sa énka xántk’u jatiriwaka tempini tsimani, ka témpini yúmu tsimani wéxurhini jamera, exeparini 1 enerueri ka 31 diciembri jámeri 2009 jimpo.
P’iwati antaperatani tumpiicha ka marikweecha ts’a énka jatiriwaka ya témpini yúmani tanimu, ka ma ekwatse yúmu támu jámera wéxurhini, exeparini 1 enerueri ka 31 diciembri jámeri 2009 jimpo.Antaati antaperatani kw’iripu ima énka jantiak’u únt’aka ánchekwarhitani, ístu kw’iripwecha ts’a énka mák’u únt’aka ánchikwarhitani méntkusksï exepani éskaksï na k’erapanhaka, ísï éska na karakata jaka karhakwa. Ístu wétarhiati kurhamukuni ima énka sánteru k’eriwaka para mítenhani nákirhuksï pakaraa antaperatarhu.
Para jatsiirani nanisï pakaraa tumpiicha ts’a énka inchamukuni jaka íni antaperatani, jupitakwarhipaatiksï náxaamanka jatiriwaka kw’iripu.
Tsimapuru p’inhaati antaperatani (A ka B) eranharhipanksï:
Kw’iripu ima énka sánteru kánekwa ampe jatsika jurhenkwarhikwa;
Kw’iripu ima énka ánchekwarhijka expresiones artísticas ka artes populares (éska na jinteeka warhakwa, tsuntsu úani ka kústakweeri ampe);
Kw’iripu ima énka jarhuatajka iretechani ka kw’iripuni;
Kw’iripu ima énka jankwarhint’ajka winaperant’aani juchaari mimixekweechani;
Kw’iripu ima énka kwap’ent’ajka ka ampakerant’ani yámentu ima énka parhakpenirhu jaka; éska echeri, itsï, tarhiata ka anhatapuechani;
Kw’iripu ima énka tsitijka mámaru ampe eratsent’ani ka úni;
Kw’iripuni ima énka ánchekwarhika janhanharhikweri ampe énka Derechos Humanos wantajka.
Kw’iripu ts’a énka p’amenchajka ampe;
Kw’iripu ts’a énka sésï ánchetajka políticani ka democraciani;
Ístu kw’iripu ts’a énka eratsentajka ciencieri ampe ka tecnologieri ampet’u.Tsimani jásï ampe.- Kw’iripu ima énka antaska antaperatani wétarhiatai jatsini ari ampe:
• Kw’iripu ima énka sánteru kánekwa ampe jatsika jurhenkwarhikwa. – Wétarhiatani jatsini ka xarhataani mámaru jásï ánchekwarhiteechani éska na jinteeka: a) úani eratsekweechani yóntki anapueri ampe ka janhaskakweechani arhikata estudios cientificos, ístu wétarhiata jatsiani karakateechani ka articuloechani ampe, ístu éska na jinteeka arhits’ïkpekweecha, ka isï mámaru ampeteru. b) wétarhiati jatsiani sïranteechani ima énka xarharajka éska wápuru jurhenperakweecharhu ánchekwarhiska méntku winaperapant’aani mimixekweechani ka mámaru jásï p’intekweechani.
• Kw’iripu ima énka ánchekwarhijka expresiones artísticas ka artes populares (éska na jinteeka warhakwa, tsuntsu úani ka kústakweeri ampe);.- Yámentu kw’ripu ts’a énka íni jásï ampe anchekwarhijka ka ísïksï winaperant’aani juchaari mimixekweechani, ampuatiksï p’irani antaperatani: eska na jinteeka artes plásticas ka visual, artes escénicas, artes aplicadas, artes literarias, arte interactivo, medios alternativos (éska na jinteeka radio, televisión, periodismu, ka internet ampe). Ístu jawati antaperata ima énka kw’iripu winaperant’aska mámaru jásï úkateechani ka janhaskakweeri ampe imani éska na únhajka ka imani énka jimpo úkwarhijka úkateecha, mentku jukaparharatapant’ani yápuru ísï juchari mimixekweechani.
• Kw’iripu ima énka jarhuatajka iretechani ka kw’iripuni.- Kw’iripu ima énka mámaru jásï úaka anchekwarhita para marhuakuani iretechani ka kw’iripuni ts’a énka sánteru kómu irekaka ixo Méxiku ka ísï jarhuatapaani parakaksï mésani úaka sésï irekwarhint’ani, Ístu exenhaati ánchekwarhiteechani ts’a énka winaperant’aaka ka sésï marhuakuani iretechani; ístu exenhaati imani ánchekwarhitani ima énka jarhuatpenhajka énka ménchani no sésï ampe úkwarhinchakwarhijka éska na jinteeka, jénchekwa, kurhispekwa ka énka yurhep’enhantajka ampe, ístu imani ánchekwarhitani énka kw’iripuni niárakujka eratsekweecha ka úkwecha paraka wantontskwarhinhaaka ch’anakweeri ampe, t’irekweeri ampe ka táeri ampet’u úkwa.
• Kw’ripu ima énka jánkwarhint’ajka winaperant’aani juchaari mimixekweechani.- Tumpiiri ka marikweecheri ánchekwarhita ts’ïma énka ireteecheri ampe winaperant’ajka ka jukaparharatant’ajka p’intekwechani éska: wantakwani, mimixekwani ka yótki anapu ampe jakak’ukweechani, ístu éskaksï na kúnkwarhijka máteru kw’iripuechani jinkuni ka ima énka na mókutsperanhajka mámaru járhati eratsekwechani karakatai jimpo énka mimixekweeri ampe arhijka.
Ánchekwarhiteecha ts’a énka jinteeka para jurhentaani, eratseant’ani ka uraani tsinajpekwechani paraka p’amenchatiicha sésï marhuataaka
Ánchekwarhitecha ts’a énka sésï marhuaka paraka sésï ják’unhantaaka yámintu ima énka ixu parhakpenirhu jaka éska echerini, itsïni, tarhiatani ka anatapuecha, eranharhipani ka marhuatani ima énka arhinhajka tecnología ka ístu méntk’u wétarhini kw’iripuni arhistakuni paraka sésï marhuataaka imani tecnologíani chenempuechani.
• Kw’iripu ima énka kwap’ent’ajka ka ampakerant’aaka yámentu ima énka parhakpenirhu jaka éska echeri, itsï, tarhiata ka anhatapuechani.- Ánchekwarhita ima énka kw’iripu arhistatspejka ka jankwarhint’ajka ampakerant’aani yámentu ima énka ixu parhakpenirhu jaka (éska echerini, itsïni, tarhiatani, anhatapuechani ka mámaru jásï witsakwa), Ístu énka jánkwarhint’ajka waxastaani janhanharhikweechani ts’a énka kwap’ent’ajka íiri ampe.
• kw’iripu ima énka tsitijka mámaru ampe eratsent’ani ka úni.- Kw’iripu ima énka úajka ka urhets’ïkwajka amparhata ánchekwarhiteechani, méntku eratsepani ánchekwarhiteechani ts’a énka kánkachani jurak’ukwajka tumina kw’iripuni énkaksï wéenhajka ánchekwarhini. ístu meyampetarani tumpineechani énka wétarhijka kw’iripuni jurhentani, sésï úraani ka marhuataani ánchetakweechani.
• Kw’iripu ima énka ánchekwarhika janhanharhikweeri ampe énka Derechos Humanos wantajka.- Kw’iripu ima énka újka ánchekwarhiteechani énkaksï etsakujka kw’iripueri janhanharhikweechani ts’a énka jupitakwarhirini jaka jima énka arhinhajka derechos humanos. Ístu énka úajka eratsentskweechani, énka ánchekwarhika jurhentperakwarhu, énka úajka ánchekwarhita ts’a énka etsakujka ka winaperajka janhanharhikweechani énkaksï derechos humanos jupitakwarhijka para kw’iripuni kwap’eni ts’ïmani énkaksï sánteru kómu irekaka; éska indigeneecha, p’amenchatiicha, kw’iripuni énka máteru járhati jakak’ukweechani kánkwarhijka, ístu kw’iripuni ts’ïma énka támu ísï jaka irekani.
• Kw’iripu ts’a énka p’amenchajka ampe.- Tumpiicha ka marikwecha ts’a énka p’amenchajka ampe ka ísïksï jantiak’u o kúrhperatini jánkwarhint’ajkaksï ka nóksï méni jurak’utakwarhini mámaru ampe úni, éska ánchekwarhini jurhentperakweecharhu, úantaani ch’anakweechani ka ístu táchani jásï ampe ánchekwarhita.
• Kw’iripu ts’a énka sésï ánchetajka políticani ka democraciani.- Tumpiichani ka marikwecha ts’a énka kánekwa eratsent’aka ka karaant’ani takukukateechani ima énka wantant’ajka ka eratsetarant’ap’ejka náanasï jaki yáasï ya politikeeri ampe ixu méxiku, ístuksï énkaksï karant’aka náanasï jaki democracieri ampe, jupitsepaanksï wantontskwarhikweechani, tekantskwa, ístu janhanharhipaani mámaru jásï eratsekweechani. Ixoksï no p’iwati antaperatani tumpiicha ka marikweechani ts’a énka ánchekwarhika ka énkasï ánchekwarhini jaka gobiernuni jinkuni ka nít’u ts’ïma énka ísku kúnkwarhijka ka jakak’unksï máteru jásï tata diosïri wantakwani.
X. Ístu kw’iripu ts’a énka eratsent’ajka ciencieri ampe ka tecnologieri ampet’u.- Kw’iripu ts’a énka ánchekwarhijka úani ka eratsent’ani ciencieri ka tecnologieri ampe, úani eratsekweechani énka wantant’ajka parhakpekweeri ampe, ístu ima énka wantant’ajka kw’iripueri irekurhikwani ka p’intekweechani, jurhentpepanksï sésï jásï irekakwani ka ístuksï yápuri ísï sésï exerkwarhini.
Tánimu jásï ampe.- K’wiripu paraka ampuaka antani náki wékiini jásï antaperatani wétarhisïnti: (i) jinteeni ixo méxiku anapu; (ii) wétarhini jatiriini tempini tsimani wexurhini ka ma ekwatse yúmu t’amu jamera wéxurhini; (iii) wétarhisïnti xarharani éskaksï ts’eeri ánchekwarhiteecha kánekwa jukaparhaska ka (iv) nóteru wéent’aati p’irani imani antaperatani énka méni antaska ya.
T’amu jasï ampe. Antaperata jinteewata ma jukach’akwa énka úkata jawaka oroeri jimpo (ley 0.900), ka ístu jinkuni intsïnaati tumina $130, 000,00 (Ciento treinta mil pesu 00/100 M. N.) énka karakwarhirini jawaka Comisión Mercantil ka Depósitu Títuloericha Custodiarhu ka Administraciónirhu (CODES). Ístu jukaraati jukach’akwani jinkuni karakata ma arhikata Diploma ima énka karanharhikata jawaka Presidente Republicaeri jimpo, arhiparini ampe ka ampesï jimpo antani jaki imani antaperatani.
Yúmu jásï ampe. Antaperata intsïnhaati ma kw’iripuni ka ístu ts’ïmani énka újka ánchekwarhitani kúnkwarhirinksï, eka ts’ï jinteeska antariicha, ts’ï erakwati ma kw’iripuni paraka niwaka p’iraka antaperatani.
Kw’ímu jásï ampe. Yámentu jásï sïratani ka ánchekwarhiteechani xarhatakuawatiksï paraka exenhaaka éska antakwarhiska ts’éeri ánchekwa jimpo imani antaperatani.
Yámentu ts’a énka wéjka inchamukuni p’irani íni antaperatani, niwatiksï karakwarhini oficineecharhu Prosecretaríarhu Técnica de Conseju de Premiaciónirhu, ka ístu wétarhiati páani ari sïranteechani:
Yúmu tsimani jásï ampe.- Énka karakwarhinhanska ya, Prosecretaría Técnica exeawati éska no ma ampeteru wétarhini jawaka paraksï úant’ani kókani expedienteechani ka ísïksï intsant’ani Consejuni para ts’ït’u exeani ka jurajkukwanksï juramutiichani ts’a énka intspeakamentu ya antaperatani.
Yúmu tanimu jásï ampe.- Karakatani imani énka jimpo karakwarhitaraaka wétarhiati méntk’u karanharhikuni éska yámentu sïranteechani imani énka Prosecretaría Técnicarhu jurajkwawaka éska ampuaka kurhajkwarhiantani éska na arhijka juramukwa Ley Federali Transparenciaeri ka Accesueri Informacióni Publica Gubernamental. Énka na p’inhaska ya antaperatani erokanhaati ma kutsï paraka wéenaaka kurhajkwarhiant’anhani sïranteechani ka tanimu kutsï jamera jawati para kurhajkarhiant’aani, ístu wétarhiati úni ma karakatani ima énka arhiaka éska kurhajkwarhiant’axaka jaka sïranteechani.
Yúmu t’amu jásï ampe.- Jawati yúmu juramutiicha ts’a énka eranharhiaka má jasïk’u ampe ánchekwarhitani. Conseju premiacióniri erakwawati acheetichani ts’á énkaksï sánteru janhanharhiaka ka ístu énkaksï sánteru sésï acheeticha eratsenkwa ampe kámak’a, ístuksï ts’ï achaaticha karakwarhiati Notariu Publicuni jinkuni. Joperu jawati ma achaati ima énka ánchekwarhijka Institutu Mexikanurhu Juventudirichani jinkuni. Coseju Premiacióniri karaawati urheta juramutiichani internetirhu paraka ísï mitetinhani jawaka.
Témpini jásï ampe.- Jurhamutiicha eratseant’awatiksï ka jatsiirawatiksï expedienteechani ts’a énka Conseju Premiacioniri jurajkukwawapka Secretaría Técnicani jimpo. ka ísïksï exerant’ani k’éri juramuti Presidenteni Republica anapu paraka í jatsiiraaka antaperatani. Conseju Premiacióniri, Secretaría Técnicani jimpo méntk’u jarhuatawati juramutichani tumina jinkuni ka ístu ima énka mámaru ampeteru wétarhiaka antaperatarhu.
Témpini ma jásï ampe.- Juramitiicha xanhataati imani antaperatani ka énkaksï wékaska ampe jatsiirani jima wétarhiati éskaksï votariiwaka yámentwecha, ka ístu eka no néena ámpukwarheni jarhaska jatsiirani ampe, ts’ïiri k’éri urhets’ïkuti erakwati imani kw’iripuni ima énka antaaka antaperatani. Ístu yámentu ima ampe énka juramutiicha úaka ka jatsiiraaka intspenhant’aati Secretaría Técnicarhu sánteru yóntani 27 septiembri jimpo 2010rhu.
Presidente República anapu wántasti éska antaperata xarharaaka jima énka arhinhajka Diario Oficial Federaciónirhu. Ístu jima xarharaati káni ka naniiwa énka p’inhaska antaperatani. Ístuksï xarharaati Internetirhu kw’iripwecha ts’a énka antaaka ya antaperatani.
Témpini tsimani jásï ampe.- Juramutiicha ampuati patsaani antaperateechani enkaksï wantaska éska wétarhixapka sánteru ampe úkwecha paraka ima kw’iripu úpirinka antani ka p’irani imani antaperatani ka ístuksï nóteru ampuati kw’anatsent’ani.
Témpini tanimu. Ima ampe énka no jukanharhika íxo karakatarhu énkajche jimpo p’imarhitaraani jaka yámentu kw’iripuni, jatsiirakwarhiati Coseju Premiaciónini jimpo janhanharhipani imani éska na arhijka takukukata Ley Premiacióniri Estímulosï ka Recompensas Civilirhu.
Témpini t’amu.- ts’ïmak’usï marhuawati karakatecha antaperatarhu ts’ïma énka kw’iripu intspekwarhiaska karakateechani ka ts’ïma énka axanhaaska correo jimpo ka ts’at’u énka axanhaaska Oficineecharhu Prosecretaría Técnicarhu Consejuerirhu Premiacioni, ka énkat’u nótki nitamakwarhini jarhaska jurhitikwa énka jintewakwa témpini yúmu tanimu atakwarhu 18:00 hrs., jurhiatikwa 28, mayu jimpo 2010rhu.
PROSECRETARÍA TÉCNICA CONSEJUERI PREMIACIÓNIRI
INSTITUTU MEXICANU JUVENTUDIRI.
Direccióni Bienestariri ka Estímulosï Juventudini.
Serapio Rendón N°. 76, Colonia San Rafael, Delegación Cuauhtémoc, C. P. 06470 México, D. F. Teléfonos: 1500 1310, 1500 1311 y 1500 1312
Conmutador: 1500 1300 extensiones 1402, 1403 y 1525 (Teléfono y Fax).
Correo electrónico: premio@imjuventud.gob.mx
P’imarhperakwa, sïranta ima énka jimpo úaka karakwarhini ka sïranteecha ts’ïma énka jimpo úawaka karakateechani éska na arhinhajka turhisï jimpo Currículum Vitae, Semblanza ka Historial Grupuiri, jarhastiksï págineecharhu Internetirhu:
SECRETARÍA DE EDUCACIÓN PÚBLICA
http://www.sep.gob.mx
INSTITUTO MEXICANO DE LA JUVENTUD
http://www.premionacionaldelajuventud.com.mx
INSTANCIAS DE JUVENTUD EN LA REPÚBLICA MEXICAN
CONSEJU PREMIACIÓNIRI
Mtro. Alonso Lujambio Irazábal
Presidente
Secretario de Educación Pública
Dr. Rodolfo Tuirán Gutiérrez
Presidente Suplente
Subsecretario de Educación Superior
Secretaría de Educación Pública
Mtra. Isabel Priscila Vera Hernández
Vicepresidenta
Directora General del Instituto Mexicano
de la Juventud
Dra. Blanca Heredia Rubio
Consejera
Comisionada para el Desarrollo Político
de la Secretaría de Gobernación
Lic. Patricia Espinosa Torres
Consejera
Subsecretaria de Inclusión Laboral de la
Secretaría del Trabajo y Previsión Social
Ing. Luis Mejía Guzmán
Consejeru
Subsecretario de Desarrollo Social y Humano
de la Secretaría de Desarrollo Social
Sen. Javier Orozco Gómez
Consejeru
Presidente de la Comisión de Juventud y Deporte
de la H. Cámara de Senadores
Dip. José Francisco Landero Gutiérrez
Consejeru
Presidente de la Comisión de Juventud y Deporte
de la H. Cámara de Diputados
Lic. Gabriela Espinosa Cantú
Secretaria Técnica
Directora de Enlace Interinstitucional
de la Secretaría de Educación Pública
Lic. Luis Eduardo Hernández Monroy
Prosecretario
Director de Bienestar y Estímulos a la Juventud
del Instituto Mexicano de la Juventud
México, D. F., 14 febreru jimpo 2010.